الگوها و استاندارهای مدیریت دانش

مدیریت دانش چیست؟

مدیریت دانش چیست؟ از لحظه شکل‌گیری این مفهوم تا امروز.

هر آنچه نیاز است در مورد مدیریت دانش بدانید. اولین بار ایده نوشتن محتوایی در مورد مدیریت دانش وقتی به ذهنمان رسید که متوجه شدیم منابع غنی کمی در این حوزه وجود دارد. در بین منابع آنلاین هم، یا به شکلی ناقص به موضوع پرداخته‌ شده‌است یا اطلاعات درست و نادرست در کنار هم منتشر شده‌است. همین موضوع باعث نگارش محتوایی جامع در مورد چیستی مدیریت دانش شد. در این محتوا می‌توانید با مفهوم دانش، مراحل تکامل، مزیت‌ها، اهداف، چالش‌ها، ابزارها، مراحل پیاده‌سازی و هر آنچه نیاز است در مورد مدیریت دانش بدانید، آشنا شوید. دانش چیست؟ تصمیم گرفتیم در ابتدا از تعریف دانش شروع کنیم چراکه برای درک بهتر مدیریت دانش قبل از هر چیز باید بدانید دانش چیست؟ در تعریفی کلی، درک یک سازمان یا فرد از اطلاعات کسب شده از طریق آموزش و تجربه را دانش می‌گویند. این اطلاعات از داده‌های خامی به‌دست‌ می‌آید که برای انتقال مفهومی خاص در کنار هم قرار گرفته‌اند. مثلث دانش که در شکل پایین می‌بینید؛ به‌خوبی نشان می‌دهد در اثر چه فرایندی داده‌ها به دانش مد نظر ما تبدیل می‌شوند.  انواع دانش از نگاه مدیریت دانش حالا که با نحوۀ شکل‌گیری دانش آشنا شدید به یکی از مباحث اولیه در مدیریت

ادامه مطلب ...
مدیریت دانش کمک می‌کند تا نقشه راهی مورد توافق تیم مدیریت دانش و مدیریت فرایند بسازیم.

چطور نقشه راهی مورد توافق تیم مدیریت دانش و مدیریت فرایند بسازیم؟

در کنفرانس مدیریت دانش و فرایند که به میزبانی APQC در سال 2022 برگزار شد؛ متخصصان فرایند، متخصصان عملکرد و مدیریت دانش در یک مکان برای هم فکری و ارتقای سطح آگاهی دور هم جمع شدند. موضوع کنفرانس، ساختن نقشه راهی برای همکاری بهتر بین این متخصصان بود. این کنفرانس نشان‌دهنده اشتیاق جمعی برای توانمندسازی تیم‌ها به‌منظور متحد‌شدن با یکدیگر و ذی‌نفعان تجاری است. هدف اعضا از این کنفرانس، شناسایی ضروری‌ترین نیازهای سازمان و ایجاد راه‌حل‌های خلاقانه و چندرشته‌ای است. ما نیز در شرکت اینوتکس ایران به‌عنوان کسی که در این حوزه یعنی مدیریت دانش فعالیت داریم؛ قطعا به وجود این کنفرانس ها خوشبین هستیم و امیدواریم این راهکارهای مشترک در سازمانهای ایرانی نیز مورد استفاده قرار بگیرد.

ادامه مطلب ...
نظام نامه مدیریت دانش در دستگاه‌های اجرایی

نظام‌نامه مدیریت دانش در دستگاه‌های اجرایی

مدیریت دانش، مفهومی نیست که ناگهان خلق و یا کشف شده باشد. سازمان‌های موفق، دریافته‌اند دانشی که در ذهن کارکنان و سازمانشان وجود دارد، مهم‌ترین دارایی آن‌هاست. لذا به‌عنوان عامل کلیدی موفقیت سازمان خود به مدیریت دانش می‌نگرند. هر سازمان برای دستیابی به اهداف خود، از مجموعه دانشی استفاده می‌کند که نزد تک‌تک افراد و در ذهن آن‌ها انباشته شده است. در صورت عدم استفاده از این دانش‌ها، می‌توان شکست سازمان، بالا بودن هزینه‌های ناشی از تکرار برخی فرایندهای تصمیم‌گیری و عدم استفاده مطلوب از سوابق تجربی را انتظار داشت. به همین دلیل، سازمان‌های پیشرو اقدام به جمع‌آوری دانش نهفته نزد پرسنل و گروه‌های کاری خود می‌کنند. جای خالی نظام‌نامه مدیریت دانش در سازمان‌های دولتی شاید درک مفهوم مدیریت دانش و پیاده‌سازی آن برای سازمان‌های پیشرو، روشن و عملی باشد، اما سایر سازمان‌ها، خصوصاً سازمان‌های دولتی برای درک این مفهوم و پیاده‌سازی آن نیاز به یک راهنما و نظام‌نامه مدون دارند تا بدانند دقیقاً به دنبال درک چه مفهومی هستند. البته پیش از این نظام‌نامه، تلاش‌های مختلفی در بخش‌هایی از بدنه دولت برای ایجاد یک الگوی مشترک برای مدیریت دانش صورت گرفته است؛ مانند نظام جامع مدیریت دانش در وزارت دفاع که از سال 1388 تا 1391 با تلاش کارشناسان

ادامه مطلب ...
هزینه های مدیریت دانش برای تطابق با الزامات ایزو 9001

هزینه‌های مدیریت دانش برای ایزو 9001 نسخه 2015 چقدر است؟

انطباق با ویرایش جدید ایزو ۹۰۰۱ در سازمان الزام آخرین ویرایش استاندارد ایزو ۹۰۰۱ بر به‌کارگیری مدیریت دانش در راستای مدیریت کیفیت، ممکن است سازمان شما را نیز به تکاپو واداشته باشد. تکاپویی که شاید پیش از این با وعده و وعیدهای مشاوران مدیریت دانش در سازمان‌هایی مثل شما کمتر امکان شکل‌گرفتن داشته است. از طرفی ممکن است با توجه به پروژه‌های بهبود متعددی که برای انطباق با ویرایش جدید ایزو ۹۰۰۱ در سازمان شما تعریف می‌شود، هزینه‌های مدیریت دانش برای شما یک فاکتور مهم به نظر برسد. در این نوشته سعی کرده‌ام حداقل هزینه‌های لازم برای راه‌اندازی یک نظام مدیریت دانش که بتواند الزامات ایزو ۹۰۰۱-۲۰۱۵ را پاس کند، برای شما تشریح کنم. بررسی هزینه‌های مدیریت دانش با دو استراتژی هزینه‌های مدیریت دانش را با دو استراتژی برون‌سپاری به مشاور و استفاده از روش‌های خوداجرا (Do It Yourself) برای شما تشریح کرده‌ام و در انتها یک راهکار مقرون به صرفه و خوب برای برآورده کردن این الزامات به شما پیشنهاد می‌دهم. البته قبل از مطالعه این نوشته که کمتر از ۵ دقیقه طول می‌کشد، پیشنهاد می‌کنم نوشته‌های زیر را مطالعه کنید: بخش اول از هزینه‌های مدیریت دانش – طراحی فرایند و روش‌های اجرایی یک بخش مهم از هزینه‌های مدیریت دانش شما

ادامه مطلب ...
6 نکته کلیدی مدیریت دانش برای ارتقاء گواهینامه ایزو 9001 به ویرایش 2015

6 نکته کلیدی مدیریت دانش برای ارتقاء گواهینامه ایزو ۹۰۰۱ به ۲۰۱۵

اهمیت دانش سازمانی و مدیریت دانش سازمانی در ایزو 2015 همان‌طور که می‌دانید در سپتامبر ۲۰۱۵، ویرایش جدیدی از استاندارد ایزو ۹۰۰۱ منتشر شد. این استاندارد برای اولین‌بار به شفافیت به مقوله دانش سازمانی و مدیریت دانش سازمانی پرداخته است. آگاهی دقیق از نکاتی که از دیدِ مدیریت دانش در ارتقای گواهینامه سازمان شما به ویرایش ۲۰۱۵ مهم است می‌تواند کار شما را در این مسیر ساده‌تر کند. با این مقدمه در این نوشته، 6 نکته کلیدی مدیریت دانش برای ارتقاء گواهینامه ایزو ۹۰۰۱ به ویرایش ۲۰۱۵ را با هم بررسی می‌کنیم. نکته 1. فرایندهای دانشیِ مهم یا فرایندهای مهمِ دانشی؟ شما باید فرایندهای مهمِ دانشیِ خود را مشخص کنید. دقت کنید فرایندهای دانشی مهم با فرایندهای مهم دانشی می‌تواند متفاوت باشد. اگر به دنبال فرایندهای مهم دانشی باشید اول باید مؤثرترین فرایندها بر کیفیت محصولات و خدمات را شناسایی کنید. سپس در میان آن‌ها به دنبال فرایندهای دانشی بگردید؛ اما فرایندهای دانشی مهم، لزوماً به نتیجه درستی منجر نمی‌شود. با این نگاه، ابتدا فرایندهایی را شناسایی می‌کنید که مبتنی بر دانش هستند، سپس مهم‌ترین آن‌ها را انتخاب می‌کنید. به‌این‌ترتیب ممکن است برخی فرایندهایی را که برای انطباق کیفی محصولات و خدمات خود باید به آن‌ها توجه کنید از قلم

ادامه مطلب ...
مدیریت دانش و ایزو 9001

مدیریت دانش و استاندارد ایزو (ISO 9001)

قرارگرفتن مدیریت دانش به‌صورت واضح و مستقل در الزامات استاندارد ISO 9000 نسخه ۲۰۱۵ بعد از سال‌ها نشان از این دارد که مدیریت دانش دیگر یک گزینه نیست بلکه اگر سازمان شما خود را متعهد به کیفیت می‌داند باید بتواند عملکرد قابل قبولی در حوزه مدیریت دانش داشته باشد. پیش از ارائه این نسخه از استاندارد ایزو، طی یک نظرسنجی، از بیش از ۱۵۰۰۰ نفر از متخصصان در سراسر دنیا خواسته شد نظر خود را در مورد این که استاندارد ایزو ۹۰۰۱ در چه زمینه‌هایی کمبود دارد اعلام کنند. اشاره اکثریت به مدیریت دانش موجب شد پیوندی جدید بین مدیریت دانش و ایزو ۹۰۰۱ به‌عنوان فراگیرترین استاندارد مدیریت کیفیت برقرار شود. هرچند مدت‌ها پیش استانداردهایی در زمینه مدیریت دانش و اطلاعات توسط British Standard ارائه شده بود، اما توجه مستقل و ویژه به مدیریت دانش در نسخه ۲۰۱۵ ایزو، فرصت‌هایی برای درک بهتر مدیریت دانش در چارچوب عملی سیستم‌های کیفیت فراهم کرده‌ است. نکته‌ای که مدیران کیفیت باید به آن دقت کنند چگونگی تفسیر و برآورده کردن الزامات مدیریت دانش در راستای مدیریت کیفیت است. الزام مدیریت دانش در ایزو ۹۰۰۱ نسخه ۲۰۱۵ را چگونه تفسیر کنیم؟ اول باید دقت کنیم بندی که اضافه شده‌است؛ نه یک استاندارد مدیریت دانش

ادامه مطلب ...

مدیریت دانش و تعالی سازمانی

در سال 1997، بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت (EFQM)، در مشارکت با شرکت هلندی CIBIT و مرکز بهره‌وری و کیفیت آمریکا (APQC) در جستجوی تجربیات و دستاوردهای بهینه در زمینه مدیریت دانش، یک پروژه مطالعاتی بهینه کاوی را اجرا نمود. در سال‌های پس از آن، سازمان‌های بسیاری اهمیت مدیریت دانش را به عنوان یک توانمندساز مهم در موفقیت آتی خود دریافتند. مهم‌تر آن که سازمان‌ها به خوبی حس کردند مدیریت دانش، یک تب مدیریتی زودگذر نیست بلکه آن قدر پایدار و همیشگی هست که تبدیل به یک دیسیپلین اساسی در سازمان‌ شود. بر اساس بازخوردهای اعضای خود، بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت (EFQM)، در سال 2001 زمان را برای انجام یک طرح مطالعاتی دیگر در زمینه چالش برانگیز مدیریت دانش مناسب دید. این طرح مطالعاتی دوم در اواخر سال 2001 در مشارکت با شرکت هلندی CIBIT کلید خورد. بیست و هفت شرکت از شرکت های قدرتمند در زمینه‌های مختلفی مانند ارتباطات، نرم افزار و خدمات فناوری اطلاعات، مشاوره و خودرو در این مطالعه میدانی شرکت جستند. بررسی و تحلیل حرفه‌ای نتایج این طرح‌های مطالعاتی به طراحی و تبیین چارچوب مدیریت دانش EFQM منجر شد؛ اصول‌ مربوط به این چارچوب‌ها: هم راستایی و هم خوانی با مدل تعالی EFQM، به سازمان‌های آشنا با

ادامه مطلب ...

چارچوب مدیریت دانش در تعالی سازمانی

در سال 1997، بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت (EFQM)، در مشارکت با شرکت هلندیCIBIT و مرکز بهره وری و کیفیت آمریکا (APQC) در جستجوی تجربیات و دستاوردهای بهینه در زمینه مدیریت دانش، یک پروژه مطالعاتی بهینه کاوی را اجرا نمود. در سال های پس از آن، سازمان های بسیاری اهمیت مدیریت دانش را به عنوان یک توانمندساز مهم در موفقیت آتی خود دریافتند. مهم تر آن که سازمان ها به خوبی حس کردند مدیریت دانش، یک تب مدیریتی زودگذر نیست بلکه آن قدر پایدار و همیشگی هست که تبدیل به یک دیسیپلین اساسی سازمان ها شود.

ادامه مطلب ...