فلسفه ای برای موفقیت مدیریت دانش: ” خودت انجام بده “

همه می دانیم جاری سازی و نهادینه کردن روح مدیریت دانش در سازمان و تبدیل آن به یک فرهنگ پایدارِ سازمانی کار ساده ای نیست. یک روزه یا یک هفته ای یا با انجام یک پروژه هم میسر نمی شود. موفقیت مدیریت دانش در اصل یک حرکت مستمر سازمانی است. حرکتی که باید با انرژی درونی سازمان اتفاق بیفتد. باید عده ای دلسوز در سازمان داشته باشد که مجهز به ابزارها و روش های مناسب باشند و به تدریج و با یادگیری تجربی، در مدیریت دانش هم حرفه ای شوند. مدیریت دانش باید تبدیل به یک توانمندی درونی در سازمان شما شود و زمانی که این اتفاق بیفتد شاید لازم نباشد عنوان مدیریت دانش را بر آن بگذارید. در این نوشته قصد دارم فلسفه جدیدی را مطرح کنم که هم ریسک شکست در مدیریت دانش را کاهش می دهد، هم هزینه های شما را در راه موفقیت مدیریت دانش به شکل معقولی مدیریت می کند: فلسفه “خودت انجام بده”.

فلسفه خودت انجام بده در مدیریت دانش

خودت انجام بده یا Do It Yourself چیست؟

خودت انجام بده یا به اصطلاح فرنگی ها DIY، که از این به بعد آن را خوداِجرا می نامم روشی است برای ساختن، تعمیر کردن یا ایجاد بهبود در چیزهای مختلف بدون کمک مستقیم خبره های آن موضوع. رفتار “خوداِجرا” بر اساس انگیزه های مختلفی بروز می کند:

  • انگیزه های مرتبط با بازار مثل نیاز به کاهش هزینه ها، نیاز به شخصی سازی یا Customize کردن محصول و یا حتی فقدان محصول مناسب در بازار
  • انگیزه های شخصی مثل علاقه به حرفه ای شدن در یک موضوع، توانمندسازی سازمانی و …

عبارت خوداِجرا یا DIY از سال ۱۹۱۲ به مشتریان و مصرف کنندگان نسبت داده شد و از سال ۱۹۵۰ به صورت استاندارد به بدنه زبان راه پیدا کرد.

چرا مدیریتِ دانشِ خود اِجرا جواب می دهد؟

موفقیت مدیریت دانش در سازمان به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ قسمت مهمی از آن به فرهنگ سازمانی و تغییر پایدار آن بر می گردد (پیشنهاد می کنم این مطلب و این مطلب را حتما مطالعه کنید). مدیریت دانش به صورت خوداجرا می تواند بسیاری از مصائب و مشکلات را از سر راه موفقیت مدیریت دانش بردارد. سه دلیل زیر شفاف می کند چرا مدیریت دانش به صورت خوداجرا در سازمان ها جواب بهتری به دست می دهد.

  • هیچ کس اندازه خود شما، زیر و بم کسب و کارتان را نمی شناسد.

برای طراحی راه حل ها و فرایندهای خوب در مدیریت دانش، باید دانش عمیقی نسبت به خودِ فعالیت ها و کسب و کارِ سازمان وجود داشته باشد. برای همین است که اغلب یک مشاور که در زمینه مدیریت دانش در صنعت معینی کار کرده نمی تواند در صنایع دیگر، راه حل های موفقی ارائه دهد. حتی اگر مشاوری پیدا کنید که در صنعت شما شناخت خوبی داشته باشد، باز هم سازمان شما می تواند ریزه کاری های زیادی داشته باشد. از آن جا که موفقیت مدیریت دانش و امکان ترویج آن در سازمان تا حد زیادی به شناخت دقیق این ریزه کاری ها نیاز دارد، هیچ کس اندازه خود شما مستعد ایجاد راه حل های مناسبِ مدیریت دانش نیست. یک راه حل مناسب، شروع موفقیت در مدیریت دانش است.

  • هیچ کس اندازه خود شما، زبان سازمانتان را بلد نیست.

هر سازمانی، پیچیدگی های ارتباطی خاص خود را دارد؛ آدم های تاثیرگذار، افراد خبره، روش تعامل و پیشبرد اهداف، شیوه مذاکره و امتیازدادن و گرفتن. همه این ها چیزهایی هستند که در مسیر جا انداختن راهکارهای مدیریت دانش باید بدانید و شما هستید که این ها را می دانید. مشاوران برای یاد گرفتن این موارد باید زمان زیادی بگذارند و سعی و خطای زیادی بکنند که با طبیعت مشاوره در تضاد است. شما هستید که زبان گفتگو با افراد را در سازمان یاد گرفته اید و می دانید کارها چگونه در سازمانتان پیش می رود. انرژی و انگیزه داخلی، ضریب موفقیت مدیریت دانش را بالا می رود.

  • مشاور فقط می تواند راهنمایی کند نه هدف گذاری، نه پیاده سازی، نه اجرا و نه پایش

فرض کنید اضافه وزن دارید و هدف گذاری کرده اید وزن خود را به محدوده ایده آل برسانید؛ مشاور فقط رژیم غذایی به شما می دهد و ورزش ها را برای شما برنامه ریزی می کند. اما کسی که باید برای اجرای آن تلاش کند، انگیزه داشته باشد و پیشرفت لحظه ای خود را بسنجد شما هستید. مدیریت دانش هم همین طور است، منکر استفاده از مشاور نیستم ولی تاکید من بر این است که مدیریت دانش را خود شما باید تحلیل، تعریف و اجرا کنید، از مشاور فقط برای رفع اشکال استفاده کنید. اگر مشاوری توان رفع اشکال نداشته باشد و فقط علاقمند به اجرای پروژه ای باشد، دور آن مشاور را خط بکشید.

راهنماهایی برای موفقیت مدیریت دانش
راهنماهای استقرار مدیریت دانش می تواند جایگزین شایسته و کم هزینه برای یک مشاور باشد.

برای موفقیت مدیریت دانش با فلسفه خودت انجام بده چه چیزهایی نیاز دارید؟

مدیریت دانش به صورت خوداجرا نیاز به یک سری مواد اولیه دارد. بعضی از این مواد را به هر شکلی که بخواهید از مدیریت دانش استفاده کنید نیاز دارد مثل:

  • تعهد و پشتیبانی مدیریت
  • آدم هایی که سرشان برای این طور کارها درد می کند و به اندازه کافی هم باهوش و مجرب هستند.

اگر این دو مورد را دارید بقیه مواد را به شرح زیر آماده کنید:

  • محتواها و مطالب آموزشی و ترویجی با کیفیت و کافی برای افزایش دانش عمومی در سازمان شما
  • الگوها و راهنماهایی که شما را گام به گام در طراحی راهکارهای مدیریت دانشِ مختص سازمانتان راهنمایی می کند؛
  • یک مشاور زبده که به شما نحوه فکر کردن به مدیریت دانش و حل مساله در مدیریت دانش را یاد بدهد نه برای شما مدیریت دانش پیاده کند. این مشاور همان نقش رفع اشکال را در مواقع ضروری باید بازی کند.
  • ابزار یا بهتر است بگویم پلتفرم نرم افزاری منعطف و مقیاس پذیری که بتواند راهکارهایی را که خود شما طراحی می کنید به خوبی پشتیبانی کند.

 

سیزده سال تجربه = یک ساعت مشاوره

خشایار جهانیان

خشایار از ۱۹ سالگی شروع به کارآفرینی کرد؛ روندی که هنوز بعد از سال ها با هیجان ادامه می دهد. این دانش آموخته مهندسی صنایع و MBA، در ۲۱ سالگی اینوتکس ایران را بنیانگذاری کرد. وی به عنوان یکی از پیشگامان مدیریت دانش در ایران دارای تجربه مشارکت در طرح ریزی و اجرای پروژه های متعدد، و بیش از ۱۰ مقاله و ۵ کتاب است. وی با تزریق دیدگاه های ناب خود در حوزه مهندسی و مدل سازی دانش در محصولات و خدمات شرکت، تمایزی غیرقابل انکار برای اینوتکس ایران خلق کرده است. ریزبینی، تهور در نوآوری و اجرای پروژه های بدیع، سخت کوشی و سخت گیری، شوخ طبعی و انزجار از فعالیت های تکراری بخش هایی جدانشدنی از شخصیت خشایار است.

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *